دهان هایی که با دهنه باید مهار شود؛ افسارگسیختگی

دهان هایی که با دهنه باید مهار شود

افسارگسیختگی

✍️ سیدرضا – فیض‌آبادی

افسارگسیختگی؛ واژه‌ای که شاید امروز بیش از هر زمان دیگری برازنده فوتبال کشور ما باشد.
آنچه امروز در فوتبال ایران می‌بینیم، فراتر از آن چیزی است که تصور می‌کردیم قرار است در فوتبال جریان داشته باشد. هرچه رقم قرارداد بازیکنان، مربیان و دلال‌ها بالاتر می‌رود، کیفیت فوتبال پایین‌تر می‌آید و در این میان، اخلاق قربانی بده‌بستان‌ها و مناسبات حاکم بر فوتبال شده است.
مدیران باشگاه‌ها، مربیان، بازیکنان و حتی برخی افراد فعال در حوزه فوتبال، همه به نوعی در شکل‌گیری این شرایط نقش دارند؛ اما حلقه مفقوده این میان، اخلاق است؛ همان اخلاقی که روزگاری همه ما به آن می‌بالیدیم.
آن روزها اگر یک فوتبالیست در طول سال مرتکب خطایی می‌شد، عکس او را با ضربدر قرمز روی جلد نشریات می‌دیدیم و آن رفتار به عنوان یک ناهنجاری مورد نقد قرار می‌گرفت. اما امروز، اتفاقاتی که فقط در همین یکی دو هفته در فوتبال کشور رخ داده، شاید به اندازه صدها مورد از همان رفتارهایی باشد که در گذشته، به زعم مسئولان فرهنگی وقت ورزش، خطا و ناهنجاری تلقی می‌شد.
از موضع‌گیری رئیس هیأت فوتبال یزد گرفته تا جنجال‌ها، داد و فریادها و ناسزاهایی که در ماجرای مقابل رختکن باشگاه گل‌گهر مطرح شد؛

جایی که خداداد عزیزی، کسی که روزگاری مثل قند فریمان شیرین و محبوب دل مردم و جوانان ایران بود، با الفاظی بسیار زشت و زننده خطاب به امید علیشاه صحبت کرد؛ الفاظی که آن‌قدر ناپسند است که واقعاً آدم از بازگو کردنش خجالت می‌کشد.
چه اتفاقی برای اخلاق در ورزش ما افتاده است؟
یک اوت می‌تواند سرنوشت یک بازی و حتی سرنوشت یک تیم را تغییر دهد. در چنین شرایطی، داور و کمک‌داور که باید مرجع اصلی تصمیم‌گیری باشند، اشتباه فاحشی انجام می‌دهند و یک تیم متضرر می‌شود و تیم دیگر سه امتیاز به دست می‌آورد.
اینجا نه این تیم مقصر است و نه آن تیم. مقصر اصلی، سیستم حاکم بر داوری فوتبال ماست که باید برای چنین اشتباهاتی پاسخگو باشد.
این، وضعیت داوری ماست؛ و از سوی دیگر، وضعیت اخلاقی فوتبال ماست که ذبح شده و قربانی این شرایط شده است.
نمونه دیگر، رفتار کاپیتان تراکتورسازی است که می‌بینیم در واکنش به یک مجری خوشنام و باسابقه رسانه‌ای، هرچه به زبانش آمده بر زبان آورده و با الفاظ نامناسب او را خطاب قرار داده است؛ در حالی که آن مجری اساساً مستحق چنین رفتار و ادبیاتی نیست.
واقعاً باید پرسید: عاقبت این افسارگسیختگی در فوتبال ما به کجا خواهد رسید؟
آقای تاج، رئیس فدراسیون فوتبال؛ این افسارگسیختگی، اگر امروز جلویش گرفته نشود، فردا دامن خود شما را هم خواهد گرفت.
یادتان نرفته است که یک فوتبالیست صراحتاً اعلام کرد که به مقابل درِ فدراسیون فوتبال خواهد آمد و در آنجا هرچه فحش به او داده‌اند، به رئیس فدراسیون خواهد داد. آن زمان چرا برخورد جدی صورت نگرفت؟ چرا کمیته انضباطی و کمیته اخلاق واکنش بازدارنده‌ای نشان ندادند؟
آقای دکتر حسن‌زاده، ما ارادت ویژه‌ای به شما داریم. یک بار در گذشته متنی نوشتم و شما با من تماس گرفتید و من هم به احترام شخصیت شما عذرخواهی کردم؛ چون شما را انسانی وارسته و به‌شدت اخلاق‌مدار می‌شناسم.
اما امروز انتظار داریم شما جلوی این نابه‌هنجاری‌ها را بگیرید.
مردم نگران‌اند. ممکن است اتفاقات تلخ‌تری رخ دهد. ممکن است باشگاه‌ها شلوغ‌تر شوند، بازی‌ها پرتنش‌تر و پراسترس‌تر شوند و در نهایت چیزی از حرمت فوتبال باقی نماند.
نباید به جایی برسیم که بعضی فوتبالیست‌ها تصور کنند دیگر هیچ خط قرمزی وجود ندارد؛ هر حرفی را می‌توانند بزنند، هر ناسزایی را می‌توانند بر زبان بیاورند و مطمئن باشند کسی با آنها برخورد نمی‌کند.
با جریمه‌های یک میلیون، دو میلیون، یک میلیارد یا حتی دو میلیارد تومانی، اگر این جرایم برای فرد بازدارندگی نداشته باشد، مشکل حل نخواهد شد. برخورد باید واقعاً بازدارنده، قاطع و متناسب با رفتار انجام‌شده باشد؛ به گونه‌ای که هیچ بازیکن، مربی، مدیر رسانه‌ای، داور، مسئول یا مدیرعاملی به خودش اجازه ندهد به دیگران توهین و ناسزاگویی کند.
اگر کسی هنجارشکنی می‌کند، باید آن‌قدر جدی با او برخورد شود که یا متوجه اشتباه خود شود و برگردد و اصلاح شود، یا بداند که چنین رفتارهایی در فوتبال بدون هزینه نخواهد بود.
آقای دکتر حسن‌زاده، از شما انتظار داریم در قبال اتفاقات همین هفته، به‌خصوص آن رفتار بسیار زشتی که در مقابل رختکن باشگاه گل‌گهر رخ داد، برخوردی جدی و بازدارنده صورت گیرد.
امید علیشاه، فارغ از هر بحث فنی و فوتبالی، به عنوان یکی از چهره‌های اخلاق‌مدار فوتبال ما شناخته می‌شود. حتی اگر فرض کنیم حرفی درباره خداداد عزیزی زده شده باشد، هیچ‌کس حق ندارد به دلیل یک اختلاف یا یک اظهار نظر، مقابل رختکن بایستد و با چنین ادبیاتی به دیگری توهین کند.
فوتبال ایران بیش از هر چیز به بازگشت اخلاق نیاز دارد.
امروز منتظر یک برخورد جدی، سخت و بازدارنده با هنجارشکنان فوتبال هستیم؛ نه برای انتقام، بلکه برای اینکه دوباره خط قرمزها به فوتبال برگردد و بازیکن، مربی، مدیر، داور و همه کسانی که در این ورزش فعالیت می‌کنند بدانند که شهرت و جایگاه، مجوز بی‌اخلاقی و توهین به دیگران نیست.
اگر امروز جلوی این افسارگسیختگی گرفته نشود، فردا ممکن است برای برخورد با آن خیلی دیر شده باشد.